von Braun  Badacze
  Galileusz
Bekker  Polacy
  Heweliusz
in English

[K. Ciolkowski] Konstanty E. Ciołkowski (1857-1935)

Rosyjski uczony, wynalazca i wizjoner pochodzenia polskiego (syn polskiego zesłańca w głąb Rosji), pionier inżynierii lotniczej, aerodynamiki, geochemii i innych dziedzin nauki i techniki, twórca podstaw astronautyki i dalekosiężnych wizji jej przyszłego rozwoju. Był po większej części samoukiem, gdyż nabyta w dzieciństwie wada słuchu uniemożliwiła mu ukończenie normalnej szkoly. Prowadził swoje prace całkowicie samodzielnie, przez większą część życia zarabiając na życie jako nauczyciel w szkole średniej. W 1881 r. wybrany członkiem "Rosyjskiego Towarzystwa Fizyko-Chemicznego" w Petersburgu (na podstawie rękopiśmiennych prac z kinetycznej teorii gazow i mechaniki organizmów żywych), a w 1918 r. wybrano go do Akademii Socjalistycznej (przemianowanej później na Akademię Nauk ZSRR).

Niektóre z jego pionierskich prac to:

1892:
Publikacja broszury (opartej na pracach rozpoczętych jeszcze w r. 1875) "Aerostat metalliczeskij uprawliajemyj" ("Aerostat metalowy sterowany"), bedącej pierwszym z długiej serii artykułów i broszur (opracowywanych aż do jego śmierci w 1935 r.) opisujacych różne aspekty teorii, konstrukcji i użytkowania sterowców z metalowym kadłubem o zmiennej geometrii pomysłu Ciołkowskiego (nigdy nie zrealizowanych praktycznie).
1894:
W artykule "Aeropłan ili pticepodobnaja (awiacjonnaja) lietatielnaja maszina" ("Aeroplan, czyli ptakopodobna maszyna latająca") w czasopiśmie "Nauka i Żizń" ("Nauka i Życie") zawarł szereg nowatorskich idei z dziedziny lotnictwa, zrealizowanych technicznie wiele lat później, jak np. idee jednopłatu o metalowej konstrukcji, autpilota i zastosowania żyroskopów w lotnictwie.
1895:
W broszurze "Griezy o ziemlje i niebie" ("Marzenia o ziemi i niebie") w formie opowieści fantastyczno-naukowej zaprezentował wizję przeniesienia się całej ludzkości do osiedli-oranżerii w przestrzeni kosmicznej, na których budowę chciał docelowo zużyć cały materiał planet Układu Słonecznego, w tym Ziemi. Ich budowę proponował rozpocząć od eksploatacji planetoid - w zgodzie z dzisiejszymi ideami budowy infrastruktury przemysłowo-osiedleńczej w przestrzeni kosmicznej.
1897:
Zbudował drugi w Rosji tunel aerodynamiczny (a pierwszy do zastosowań niewojskowych w dziedzinie transportu powietrznego), którego używał do wielu doświadczeń aerodynamicznych.
1903:
Na podstawie swoich prac jeszcze z r. 1897, opublikował artykuł (pierwszą część) pt. "Issliedowanije mirowych prostranstw rieaktiwnymi priborami" ("Badanie przestrzeni świata przy pomocy urządzeń odrzutowych") w czasopiśmie "Naucznoje Obozrienije" ("Przegląd Naukowy"), w którym ogłosił m.in. idee silnika rakietowego na paliwo ciekłe (ciekły tlen i ciekły wodór) oraz teorie lotu rakiety z uwzględnieniem zmiany masy, w tym wzór Ciołkowskiego (zwany też wzorem stosunku mas lub równaniem rakiety):
v = w ln(M/m),
gdzie:
v - prędkość końcowa rakiety,
w - prędkość gazów z dyszy,
M, m - masa początkowa i końcowa rakiety.
Datę tej publikacji przyjmuje się za datę narodzin astronautyki.
Szkic koncepcyjny rakiety na paliwo ciekłe z pracy Ciołkowskiego "Badanie przestrzeni świata przy pomocy urządzeń odrzutowych" z 1903 r. (oznaczenia literowe dodane przez autora tej strony):
(A) zbiornik ciekłego tlenu; (B) zbiornik ciekłego wodoru (lub węglowodoru); (C) załoga i wyposażenie; (D) komora spalania; (E) dysza wylotowa; (F) powierzchnie sterujące (w strumieniu gazów wylotowych).
1911-1914:
Publikacja następnych części artykułu "Issliedowanije mirowych prostranstw rieaktiwnymi priborami" ("Badanie przestrzeni świata przy pomocy urządzeń odrzutowych") w czasopiśmie "Wiestnik wozduchopławanija" ("Zwiastun aeronautyki"). Zawierały one m.in. obliczenie drugiej prędkości kosmicznej (prędkości ucieczki) i energii potrzebnej na uwolnienie się z pola ciążenia Ziemi.
1924:
Publikacja broszury "Rakietoj w mirowoje prostranstwo" ("Rakietą w przestrzeń kosmiczna") zawierającej całość prac z serii "Issliedowanije mirowych prostranstw rieaktiwnymi priborami" z pewnymi zmianami i uzupełnieniami.
1932:
W broszurze "Katastrofy Ziemi" (i w innych pracach) rozważał problemy wielkich naturalnych zagrożeń dla człowieka i życia na Ziemi, w tym możliwości katastrofalnych zderzeń z innymi ciałami niebieskimi, jak planetoidy i komety.
W licznych innych popularnych i technicznych artykułach i broszurach, a także powieściach fantastycznych - np. "Na Łunie" ("Na Księżycu") z 1893 r. lub "Wnie Ziemlji" ("Poza Ziemia") z 1907 r. (kolejne, rozszerzone wydania: 1916 i 1927) - zawarł wiele innych idei naukowo-technicznych związanych z lotnictwem, napędem odrzutowym i astronautyką (jak np. rakiety wielostopniowe, paliwa rakietowe, problemy biologiczne i techniczne nieważkości, wykorzystanie energii słonecznej na Ziemi i w kosmosie, rola stacji orbitalnych, konstrukcja skafandrów kosmicznych). Wniósł również wkład do innych dziedzin nauki (np. biologii, geochemii, kosmologii), zaproponował wiele róznorodnych pomysłów technicznych (np. pojazdy na poduszce powietrznej, elektrownie pływowe, itd.), jak również dyskutował obszernie futurologiczne koncepcje rozwoju ludzkiej cywilizacji.

Naczelną ideę przenikającą jego prace znakomicie ujmuje jego najczęściej przytaczane zdanie "Ziemia jest kolebką ludzkości, ale nie można wiecznie żyć w kolebce" - w oryginalnym brzmieniu sformułowane nieco inaczej: "Płanieta jest' kołybiel razuma, no nielzja wieczno żit' w kołybieli", tj. "Planeta jest kolebką rozumu, ..." (z listu napisanego w 1911 r.).

Wiecej informacji o Ciołkowskim i jego pracach można znaleźc np. w książce Andrzeja Trepki "Wizjoner kosmosu - Konstanty Ciołkowski", Wyd. "Śląsk", Katowice 1974, oraz na witrynie Muzeum Ciołkowskiego w Kałudze, na witrynie poświęconej historii kosmonautyki rosyjskiej [RUS only] i witrynie historii napędu rakietowego NASA.

Imię Ciołkowskiego noszą:
[ZK]

  Początek strony
Witrynę utrzymuje "Grupa URANOS"
Komentarze, opinie: kontakt@uranos.org.pl
Ostatnie uaktualnienie: 06.VIII.2001