Jan [Johannes] Kepler (1571-1630)
Niemiecko-austriacki matematyk, optyk i astronom. Jego głównym osiągnięciem
jest sformułowanie trzech praw ruchu planet, zwanych prawami Keplera,
które wyprowadził dzięki długim i złożonym obliczeniom
na podstawie najdokładniejszych w owych czasach obserwacji położeń planet
(zwłaszcza Marsa) przeprowadzonych przez
duńskiego astronoma Tycho
de Brahe (którego Kepler był przez pewien czas asystentem). Prawa te,
i obliczone na ich podstawie tablice przewidujące przyszłe położenia
planet z duża dokładnością, stały się ostatecznymi argumentami za teorią heliocentryczną Kopernika.
Jego główne prace to:
- 1596:
- W dziele "Mysterium Cosmographicum" ("Tajemnica kosmograficzna") argumentował za teoria
Kopernika na podstawie swego pierwszego
(niestety, błędnego) matematycznego modelu położeń orbit planet,
opartego na strukturze wielościanów foremnych (brył platońskich).
- 1604:
- W dziele "Astronomia pars Optica"
("Optyczna część astronomii") zawarł m.in.
zjawisko refrakcji atmosferycznej, teorię soczewek i nowoczesną
teorię działania oka.
- 1609:
- Opublikował dzieło "Astronomia Nova"
("Nowa astronomia"), w którym m.in. opisał
dwa pierwsze prawa ruchu planet:
- 1-sze prawo Keplera: planety poruszają się wokół Słońca
po elipsach, ze Słońcem znajdującym się w jednym z ognisk elipsy.
- 2-gie prawo Keplera: linia łącząca planetę ze Słońcem zakreśla
podczas ruchu planety po orbicie to samo pole w tym samym czasie
(w wyprowadzeniu tego prawa Kepler użył oryginalnej techniki obliczeniowej
antycypującej rachunek całkowy, sformułowany znacznie później
przez Newtona i Leibniza).
- 1611:
- W dziele "Dioptrice"
("Dioptryka") opisywał budowę teleskopów,
w tym swoją nową konstrukcję teleskopu (luneta Keplera,
z dwoma soczewkami wypukłymi).
- 1619:
- W dziele "Harmonice mundi" ("Harmonia światów") opisał kolejne prawo ruchu planet:
- 3-cie prawo Keplera: kwadraty okresów obiegu planet wokół Słońca są proporcjonalne do sześcianów ich średnich odległości od Słońca;
(prawo to stało się podstawą sformułowania prawa powszechnej grawitacji
przez Newtona).
- 1617-1621:
- Opublikował szeroko później używany podręcznik teorii heliocentrycznej - "Epitome Astronomiae Copernicanae" ("Skrót astronomii kopernikańskiej").
- 1627:
- Opublikował "Tabulae Rudolphinae" ("Tablice rudolfińskie"), przewidujące przyszłe
położenia planet z duża dokładnością.
Więcej informacji zawierają jego obszerne biografie na witrynie Projektu Galileo na Rice University, USA, oraz na witrynie MacTutor: Archiwum Historii Matematyki w Szkocji.
- Imię Keplera noszą:
- niewielki, choć dobrze widoczny krater (31 km średnicy)
na widocznej stronie Księżyca
(w pobliżu krateru Kopernik),
- wielki krater (219 km średnicy) na Marsie,
- grzbiet skalny Kepler Dorsum na Fobosie (większym z księżyców
Marsa),
- gwiazda Nova Keplera (Sn 1604/V843 Oph) w gwiazdozbiorze Wężownika,
którą obserwował od momentu jej pojawienia się w r. 1604,
- planetoida 1134 Kepler.
Witrynę utrzymuje "Grupa URANOS"
Komentarze, opinie:
kontakt@uranos.org.pl
Ostatnie uaktualnienie: 06.VI.2001