Kepler  Badacze  Korolow Heweliusz  Polacy  Siemienowicz

in English

Mikołaj Kopernik (1473-1543)

Polski astronom, matematyk, ekonomista i lekarz. W swoim głównym dziele "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach sfer niebieskich"), wydanym w roku 1543 (roku jego śmierci), zawarł opis heliocentrycznego układu planet (w którym planety, wraz z Ziemią, krążą wokół Słońca). Stało to w opozycji do powszechnie akceptowanego przez jakieś półtora tysiąca lat systemu geocentrycznego (w którym wszystko, włączając Słońce i planety, miało krążyć wokół Ziemi), opracowanego przez aleksandryjskiego astronoma Ptolemeusza.

Dzieło Kopernika wywarło głęboki wpływ na naukę i filozofię tamtych czasów, określany mianem "przewrotu kopernikańskiego", i stanowi jeden z fundamentów rozwoju nowożytnej nauki, zwłaszcza astronomii i fizyki.

Jednak przyjęcie przez Kopernika, za systemem Ptolemeusza, kołowych orbit planet, zmusiło go do utrzymania pochodzących z systemu Ptolemeusza epicykli i innych komplikujących układ elementów. Nie pozwoliło też na polepszenie dokładności opisu położeń planet na niebie, stąd główne argumenty Kopernika nosiły bardziej charakter filozoficzny niż fizyczny. Dopiero dalsze postępy techniki obserwacyjnej (m.in. wynalezienie lunety optycznej przez Galileusza i, przy jej pomocy, odkrycie księżyców Jowisza i faz Wenus, oraz obserwacja faz Merkurego przez Heweliusza w 1644 r.) dostarczyły mocniejszych dowodów fizycznych. Ostateczne sformułowanie i potwierdzenie układu kopernikańskiego nastąpiło dzięki wprowadzeniu przez Keplera eliptycznych orbit planet i sformułowaniu przez Newtona podstawowych praw mechaniki i grawitacji.

Rysunek orbit planet Układu Słonecznego (wraz ze sfera gwiazd stałych) z dzieła Kopernika "De Revolutionibus Orbium Coelestium". [Źródło: The Galileo Project na Rice University.]

Więcej informacji o Koperniku zawierają jego biografie w Encyklopedii Katolickiej i (po polsku) na witrynie Torunia.

Imię Kopernika noszą:

• jeden z najokazalszych kraterów (107 km średnicy) na widocznej stronie Księżyca,
• duży krater (292 km średnicy) na Marsie,
• planetoida 1322 Coppernicus (w nazwie tej planetoidy Kopernik pisze się przez dwa "p", zgodnie z niemiecką pisownią nazwiska),
• satelita amerykański OAO-3 Copernicus (wystrzelony w 1972 r.).
• satelita radziecko-polski Kopernik 500 (Interkosmos 9; wystrzelony w 1973 r.).

[ZK]

Początek strony

Witrynę utrzymuje "Grupa URANOS"
Komentarze, opinie: kontakt@uranos.org.pl
Ostatnie uaktualnienie: 23.V.2002