Korolow  Badacze  Sagan

in English

Izaak Newton (1642-1727)

Angielski matematyk, fizyk, alchemik i teolog. Położył podwaliny pod współczesną fizykę i analizę matematyczną, a takze ogólną metodologię nauk doświadczalnych (formułując m.in. cztery zasady metody naukowej). Sformułował trzy słynne prawa dynamiki oraz prawo powszechnego ciążenia, przyczynił się do rozwoju optyki i analizy widmowej (dokonując rozszczepienia światła białego), wynalazł rachunek różniczkowy i całkowy (rownolegle i niezależnie od Leibniza), stworzył podstawy rachunku wariacyjnego. Zasady dynamiki i prawo powszechnego ciążenia pozwoliły wyjaśnić prawa Keplera ruchu planet, ostatecznie potwierdzając heliocentryczny system Kopernika. Był ośrodkiem wielu sporów dotyczących pierwszeństwa odkryć naukowych, częściowo z tego powodu, że zwykł był publikować swoje osiągnięcia niechętnie i z dużym opóźnieniem.

Jego podstawowe prace to m.in.:

1669-1671:

Opracował i zbudował pierwszy teleskop zwierciadlany (teleskop Newtona).

1687:

Fundamentalne dzieło "Philosophiae Naturalis Principia Mathematica" ("Zasady matematyczne filozofii naturalnej"), opublikowane wiele lat po opracowaniu przez niego większości opisanych w nim rezultatów, zawierało m.in.:

• Trzy zasady dynamiki; we współczesnym sformułowaniu:
  • 1-sza zasada (bezwładności): jeśli na ciało nie działają żadne siły, lub działające siły równoważą się, ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym po linii prostej.
  • 2-ga zasada (przyspieszenia): F = m·a, czyli zmiana ruchu ciała (przyspieszenie a) jest proporcjonalna do działającej na nie siły (F), a odwrotnie proporcjonalne do masy (m) ciała.
  • 3-cia zasada (akcji i reakcji): każdemu działaniu odpowiada równe mu, lecz przeciwnie skierowane przeciwdziałanie.
• Prawo powszechnego ciążenia, które wyprowadził korzystając z trzeciego prawa Keplera, wyrażające się wzorem:

  F = G·m₁·m₂ / r²,

  gdzie:

  G = 6.673·10^-11 Nm²/kg² - stała grawitacji,

  F - siła przyciągania grawitacyjnego dwu ciał,

  m₁, m₂ - masy przyciągających się ciał;

  r - odległość środków ciężkości tych ciał.

• Zastosowanie tych praw do wyjaśnienia m.in. mechanizmu przypływów, szczegółów ruchu Księżyca (uwzględniających zakłócenia grawitacyjne ze strony Słońca), kształtu Ziemi (jako elipsoidy spłaszczonej na biegunach), precesji osi obrotu Ziemi, ruchu planet i komet.

1704:

Opublikował dzieło "Opticks..." ("Optyka..."), w którym podsumował swoje odkrycia z dziedziny rozszczepienia światła białego za pomocą pryzmatu (co doprowadziło później do powstania analizy widmowej pozwalającej m.in. na określanie składu chemicznego odległych ciał niebieskich), przedstawił szczegółowo korpuskularną teorie światła i opisał zjawiska optyczne w cienkich warstwach (m.in. tzw. "pierścienie Newtona").

Imię Newtona noszą:

• spory krater (78 km średnicy) na widocznej stronie Księżyca,
• jeden z największych kraterów (287 km średnicy) na Marsie,
• planetoidy 662 Newtonia oraz 8000 Isaac Newton.

[ZK]

Początek strony

Witrynę utrzymuje "Grupa URANOS"
Komentarze, opinie: kontakt@uranos.org.pl
Ostatnie uaktualnienie: 06.VIII.2001