Książki, które warto przeczytać

Na tej stronie podajemy listę polecanych książek związanych tematycznie z działalnością Klubu URANOS.
Ponieważ nasze zainteresowania koncentrują się na możliwościach eksploracji i kolonizacji kosmosu w dającej się przewidzieć przyszłości (czyli, praktycznie, eksploracji i zasiedlania Układu Słonecznego), nie umieszczamy na liście książek na tematy, przykładowo, podróży międzygwiezdnych, teorii kosmologicznych, czy też astrofizyki galaktyk, oprócz takich podstawowych pozycji potrzebnych także eksploratorowi Układu Słonecznego, jak atlas nieba.

Niektóre książki powtarzają się w kilku kategoriach listy, gdy ich treść pasuje do kilku z nich. W takim wypadku, opis treści książki znajduje się w kategorii najlepiej pasującej do jej głównej treści, a w pozostałych kategoriach podajemy tylko autora(-ów), tytuł książki i odsyłacz do jej pełnego opisu.

Polecamy także zestaw interesujących artykułów na temat eksploracji kosmosu, związanych z działalnością kosmiczną w Polsce.

 Spis treści  Manifest  Działalność  Odsyłacze  Biografie 
 URANOS  PRZEWODNIK  POLSKA  Publikacje

Kolonizacja planet Statki kosmiczne Zasady lotów kosmicznych Historia eksploracji kosmosu

Rozwój cywilizacji i technologii Astronomia ogólna Układ Słoneczny Kosmiczne katastrofy

Kolonizacja planet

Robert Zubrin Narodziny cywilizacji kosmicznej Prószyński i S-ka, Warszawa 2003

Robert Zubrin, Richard Wagner Czas Marsa - Dlaczego i w jaki sposób musimy skolonizować Czerwoną Planetę Prószyński i S-ka, Warszawa 1997

Kolejna lektura obowiązkowa dla każdego sympatyka Klubu. Zawiera szczegółowy opis opracowanego przez Roberta Zubrina praktycznego projektu serii wypraw załogowych na Marsa, zwanego "Prosto na Marsa" ("Mars Direct"). Projekt ten pozwala zapoczątkować wysyłanie w ciągu najbliższych 10 lat, kosztem od 10 do 100 razy (sic!) mniejszym niż koszt pierwotnego projektu NASA o podobnych celach, całej serii wypraw prowadzących do zbudowania tam stałej bazy i późniejszej kolonizacji Marsa. Książka zawiera również bardzo dużo informacji o warunkach panujących na Marsie, realistyczne koncepcje budowy tam stałych siedzib, transportu i telekomunikacji, a także dyskusję możliwości zmiany środowiska Marsa na bardziej zbliżone do warunków ziemskich (tzw. "terrraformowanie" Marsa). Zawiera też ciekawe informacje o zbiurokratyzowanym i marnotrawnym działaniu NASA oraz interesujące porównanie trzech różnych strategii organizowania i finansowania eksploracji kosmosu: metody Kennedy'ego (narodowe "pospolite ruszenie" organizowane przez rządowa agencję NASA), metody Sagana (międzynarodowa współpraca agend rządowych) i metody Gingricha (prywatna, wolnorynkowa inicjatywa wspomagana finansowo przez rząd serią "Nagród Marsjańskich"). [ZK]

Arthur C. Clarke Śniegi Olimpu - Ogród na Marsie Prószyński i S-ka, Warszawa 1997

Przyszłościowa spekulacja na temat możliwości przekształcenia środowiska Marsa na zbliżone do warunków ziemskich (tzw. terraformowania). W tej bogato ilustrowanej książce, znany naukowiec i pisarz SF próbuje pokazać, jak będzie zmieniała się powierzchnia Marsa w miarę przekształcania go przez ziemskich kolonistów. Za pomocą programu komputerowego, Clarke generuje szczegółowe "zdjęcia" powierzchni planety, które dokumentują zmiany wywołane procesem terraformowania: topnienie czap lodowych, pojawienie się zbiorników wodnych, rozwój roślinności. Snuje też rozważania o podróżach na Marsa, budowie baz dla ziemskich kolonistów i możliwych metodach zmiany środowiska naturalnego planety na bardziej przyjazne dla ludzi. [BD]

Carl Sagan Błękitna kropka - Człowiek i jego przyszłość w kosmosie Opis (Kategoria "Rozwój cywilizacji technologii")

Statki kosmiczne

Andrzej Marks Znowu na Księżyc Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 1999

Andrzej Marks Baza satelitarna ALFA Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1997

Książka dla zainteresowanych technicznymi szczegółami budowy współczesnych stacji kosmicznych. Mimo tytułu, omawia dość dokładnie wszystkie orbitalne stacje kosmiczne począwszy od Saluta i Skylaba, przez Mir, do obecnie budowanej międzynarodowej stacji Alfa (ISS). Zawiera opisy, diagramy konstrukcyjne i zdjęcia (choć tylko czarno-białe) samych stacji jak i używanych do ich wystrzeliwania i obsługi rakiet i członów załogowych. [ZK]

Jacek Nowicki, Krzysztof Zięcina Samoloty kosmiczne Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1989

Książka dla zainteresowanych technicznymi szczegółami budowy współczesnych pojazdów kosmicznych. Wyczerpująco przedstawia rozwój amerykańskich wahadłowców, począwszy od pierwszych badań nad samolotami rakietowymi serii X w latach sześćdziesiątych, poprzez niezrealizowany projekt promu kosmicznego X-20A Dyna-Soar, do powstania i zastosowania w pracach badawczych na orbicie okołoziemskiej wahadłowców programu Space Shuttle. W książce szczegółowo opisano konstrukcje współczesnych samolotów kosmicznych, jak i przyszłościowe projekty opracowane w Stanach Zjednoczonych, byłym Związku Radzieckim, Europie Zachodniej i Japonii. [BD]

Bill Yenne Astronomia - przewodnik ilustrowany Opis (Kategoria "Astronomia ogólna")

Kenneth Brower Kosmolot i czółno Opis (Kategoria "Rozwój cywilizacji technologii")

Historia eksploracji kosmosu

Jacek Walczewski Polskie rakiety badawcze Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1982

Bill Yenne Astronomia - przewodnik ilustrowany Opis (Kategoria "Astronomia ogólna")

Andrzej Marks Znowu na Księżyc Opis (Kategoria "Statki kosmiczne")

Andrzej Marks Baza satelitarna ALFA Opis (Kategoria "Statki kosmiczne")

Carl Sagan Błękitna kropka - Człowiek i jego przyszłość w kosmosie Opis (Kategoria "Rozwój cywilizacji technologii")

Kenneth Brower Kosmolot i czółno Opis (Kategoria "Rozwój cywilizacji technologii")

Rozwój cywilizacji i technologii

Carl Sagan Błękitna kropka - Człowiek i jego przyszłość w kosmosie Prószyński i S-ka, Warszawa 1996

Kenneth Brower Kosmolot i czółno Editions Spotkania, Warszawa

Książka o życiu dwojga ludzi - Freemana Dysona, światowej sławy astrofizyka, uczestnika projektu "Orion", i jego syna, George'a. Pierwszy poświęcił swoje życie zrealizowaniu marzenia ludzkości o kolonizacji wszechświata, drugi konstruuje czółna wzorowane na kajakach Eskimosów i przemierza w nich dzikie zakątki Alaski. Książka zawiera szczegółowy opis projektu "Orion", którego pomysłodawcą był polski matematyk, współtwórca amerykańskiej bomby termojądrowej, Stanisław Ulam. Celem projektu była budowa poruszanego wybuchami bomb atomowych statku międzyplanetarnego, który mógłby przewieźć setki ton sprzętu w dowolny punkt Układu Słonecznego. Pierwszą wyprawę załogową na Marsa uczestnicy projektu planowali już na rok 1965! [BD]

Robert Zubrin Narodziny cywilizacji kosmicznej Opis (Kategoria "Kolonizacja planet")

Astronomia ogólna

Bill Yenne Astronomia - przewodnik ilustrowany Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński, Kraków 1995

O. Hlad, F. Hovorka, P. Polechova, J. Weiselova Atlas nieba 2000 PPWK, Warszawa 1991

Ładnie, kolorowo i poręcznie wydany atlas nieba, włącznie z katalogiem, zawiera wszystkie gwiazdy do 5.25 wielkości gwiazdowej, a także wiele innych obiektów (nowe i supernowe, mgławice, galaktyki, gromady gwiazd, główne radioźródła i radianty rojów meteorów), zarówno na mapie, jak i w postaci obszernego katalogu. Zawiera też część opisową obejmującą m.in. systemy współrzędnych astronomicznych, informacje o parametrach fizycznych obiektów astronomicznych, w tym typy widmowe, diagram Hertzsprunga-Russella, itd. Wszystko w ujęciu ścisłym ale jasno i zrozumiale przedstawionym. [ZK]

Joachim Ekrutt (mapki i ilustracje W. Tiron, H.O. Neuendorf) Gwiazdy i planety - jak je odszukać, poznać i polubić Muza S.A., Warszawa 1996

Bogato ilustrowane wprowadzenie do obserwacji nieba, zawiera schematyczne mapy nieba o różnych porach roku i godzinach, widziane z różnych miejsc kuli ziemskiej, oraz część encyklopedyczną opisującą hasłowo obiekty Układu Słonecznego, ciekawsze gwiazdy i inne obiekty astronomiczne, mechanizm zaćmień Słońca i Księżyca wraz z kalendarium ważniejszych wydarzeń na niebie do roku 2000 (włącznie), w tym o zaćmieniach oraz położeniach planet na niebie. [ZK]

David H. Levy Gwiazdy i planety: Przewodnik miłośnika astronomii Muza S.A., Warszawa 1998

Bogato ilustrowane i pięknie wydane obszerne kompendium podstawowej wiedzy o gwiazdach, planetach i obserwacji nieba. Zawiera dość dokładne mapy wszystkich gwiazdozbiorów, dane encyklopedyczne planet i ważniejszych księżyców Układu Słonecznego, oraz rozdziały o fizyce gwiazd i innych ciał niebieskich, a także informacje (z adresami) o polskich obserwatoriach astronomicznych, planetariach i oddziałach PTMA (Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii). [ZK]

Jeremy Cook (red.) Fotograficzny atlas Księżyca Opis (Kategoria "Układ Słoneczny")

Układ Słoneczny

Ronald Greeley, Raymond Batson Atlas Układu Słonecznego NASA Prószyński i S-ka, Warszawa 1999

Harry Y. McSween, Jr. Od gwiezdnego pyłu do planet - Geologiczna podróż przez Układ Słoneczny Prószyński i S-ka, Warszawa 1996

Bardzo wyczerpujące, mimo niedużej objętości, przedstawienie współczesnej wiedzy o budowie i historii geologicznej (a właściwie planetologicznej) planet i innych ciał w Układzie Słonecznym, w tym też i takich zagadnień jak pochodzenie i struktura pierścieni planet, katastrofalne zderzenia (w tym zderzeniowa hipoteza powstania Księżyca), rozpowszechnienie różnych pierwiastków w kosmosie, odkrycie w meteorytach pierwotnego pyłu diamentowego powstałego w wybuchach supernowych, czy hipotez na temat procesów powstawania życia na planetach. Wiele informacji o warunkach panujących na różnych ciałach naszego układu, ważnych dla ich przyszłej eksploracji i kolonizowania przez człowieka. [ZK]

Robin Kerrod Układ Słoneczny (Encyklopedia "Wiedzy i Życia") Wydawnictwo "Wiedza i Życie", Warszawa 1990

Nieduże, bogato ilustrowane streszczenie współczesnej wiedzy o Układzie Słonecznym, zawiera wiele informacji o warunkach panujących na różnych ciałach naszego układu, istotnych dla ich przyszłej eksploracji, między innymi schematy budowy wewnętrznej większości planet, ich dane astrofizyczne, opis struktury atmosfer Marsa i Wenus, mapę hipsometryczną Marsa, omówienie księżyców planet zewnętrznych i drobnych ciał Układu Słonecznego, takich jak planetoidy, komety i meteoryty. [BD]

Jeremy Cook (red.) Fotograficzny atlas Księżyca Prószyński i S-ka, Warszawa 2001

Atlas dokładnych 88 teleskopowych fotografii i 16 szczegółowych mapek widocznej z Ziemi strony Księżyca. Zawiera także szczegółowy indeks podający dane wszystkich widocznych utworów powierzchniowych. Przeznaczony jest głównie dla astronomów-amatorów prowadzących teleskopowe obserwacje Księżyca. [ZK]

Donald K. Yeomans Komety. Od starożytności do współczesności, w mitach, legendach i nauce Prószyński i S-ka, Warszawa 1999

Pierwsza pozycja z nowej serii "Biblioteka Układu Słonecznego". Naukowo ścisłe i wyczerpujące, a jednocześnie przystepnie napisane i bogato ilustrowane kompendium wiedzy o kometach, przedstawiające również w chronologicznej kolejności ewolucję poglądów na temat tych ciał niebieskich, bardzo ważnych dla eksploracji kosmosu. Zawiera ponadto pełny katalog komet obserwowanych do 1700 roku (w tym te odkryte i obserwowane przez Jana Heweliusza), oraz bardzo obszerna bibliografię tematu. Autor, uznany znawca komet, ma już nawet własną planetoidę - 2956 Yeomans. Jedynym niedostatkiem książki jest brak opisu komety Shoemaker-Levy 9 i jej zderzenia z Jowiszem - książka była napisana na kilka lat przed tym wydarzeniem. Zawiera natomiast szczegółowe wyniki badań komety Halley'a dokonanych przez międzynarodową flotyllę sond kosmicznych w czasie jej zbliżenia do Słońca w 1986 r. [ZK]

Andrzej S. Pilski Nieziemskie skarby. Poradnik poszukiwacza meteorytów Prószyński i S-ka, Warszawa 1999

Popularne kompendium tematu, podaje w popularnej formie najważniejsze informacje o rodzajach meteorytów, ich składzie mineralogicznym i pochodzeniu (m.in. omawia meteoryty pochodzące prawdopodobnie z Księżyca i z Marsa, oraz związane z różnymi planetoidami), a także opisy upadków (z mapkami) różnych interesujących meteorytów na przestrzeni dziejów (ze szczególnym uwzględnieniem upadków meteorytów na terenie Polski). Treść ilustrowana jest wieloma ciekawymi zdjęciami i wykresami. Książka zawiera też szczegółowy poradnik zbieracza meteorytów - jak szukać, rozpoznawać i badać meteoryty, gdzie można swoje znaleziska poddać fachowej ekspertyzie, a gdzie kupić meteoryty do swojej kolekcji. [ZK]

Bill Yenne Astronomia - przewodnik ilustrowany Opis (Kategoria "Astronomia ogólna")

Carl Sagan Błękitna kropka - Człowiek i jego przyszłość w kosmosie Opis (Kategoria "Rozwój cywilizacji technologii")

Joachim Ekrutt (mapki i ilustracje W. Tiron, H.O. Neuendorf) Gwiazdy i planety - jak je odszukać, poznać i polubić Opis (Kategoria "Astronomia ogólna")

David H. Levy Gwiazdy i planety: Przewodnik miłośnika astronomii Opis (Kategoria "Astronomia ogólna")

Kosmiczne katastrofy

Dana Desonie Kosmiczne katastrofy Prószyński i S-ka, Warszawa 1998

Walter Alvarez Dinozaury i krater śmierci Prószyński i S-ka, Warszawa 1999

Książka omawiająca aktualnie uznawaną teorię wyginięcia dinozaurów i wielkiego wymierania na granicy epoki kredowej i trzeciorzędu (65 mln lat temu - zginęlo ok. 75% gatunków istot żywych na Ziemi), napisana przez jednego z głównych twórców tej teorii i odkrywcę głownych przesłanek za nią przemawiających (np. tzw. "anomalii irydowej" w osadach z tego okresu). Według tej teorii, przyczyną katastrofy było zderzenie Ziemi z planetoidą lub kometą o średnicy ok. 10 km, po którym pozostał wielki krater (ok. 200 km średnicy), ukryty obecnie pod grubą warstwą osadów skalnych pod miejscowością Chicxulub na półwyspie Jukatan. Wspomina się tam także o innych śladach dawnych zderzeń i wielkich wymierań na Ziemi, pokazujących ogrom realnego niebezpieczeństwa dla życia na Ziemi niesionych przez takie wydarzenia, które mogą się także zdarzyć i teraz, jak to pokazał niedawno oglądany spektakl zderzenia komety Shoemaker-Levy 9 z Jowiszem.
Ponadto ksiązka daje bardzo dobre pojęcie o funkcjonowaniu nauki współczesnej - o drogach zbierania danych, regułach tworzenia i weryfikacji hipotez, naukowych sporach i przełomach - o procesie, który umożliwia ciągłe wzbogacanie naszej realnej wiedzy o świecie i coraz lepsze zbliżanie sie do prawdy przez surową eliminację pochopnych interpretacji i błędów. [ZK]

Alexander Tollmann, Edith Tollmann A jednak był potop: Od mitu do historycznej prawdy Prószyński i S-ka, Warszawa 1999

Książka omawia dokładnie hipotezę, szczegółowo i przekonująco udokumentowaną od strony geologicznej, archeologicznej i analizy starych przekazów i mitów, że światowy potop miał rzeczywiście miejsce około roku 7500 pne i był spowodowany uderzeniem w Ziemię kilku fragmentów rozpadłej na części komety. Z analizy danych wynika, że siedem największych fragmentów uderzyło w różne miejsca oceanu światowego, powodując globalną katastrofę, której skutkiem było prawie całkowite wyginięcie populacji człowieka (w tym unicestwienie cywilizacji Atlantydów), wymarcie wielkich ssaków (w tym mamutów) i nastepujące po tym globalne ocieplenie trwające ok 4 tys. lat. Przedstawia także szereg danych na temat innych możliwych katastrofalnych zderzeń w historii Ziemi, zwłaszcza w ciągu ostatnich 3 mln lat, gdy na Ziemi pojawił się człowiek, oraz głębokie konsekwencje kulturowe i cywilizacyjne, jakie skutki tej największej ostatnio katastrofy miały dla odradzającej się populacji ludzkiej na całej Ziemi.
Książka jednak nie jest wolna od luk i nieścisłości oraz nieraz nieuzasadnionych lub przesadnych sformułowań, np. w niektórych kwestiach przyrodoznawczych lub w rozważaniach dotyczących problemów wykorzystania energii jądrowej w sytuacji zagrożenia katastrofalnym zderzeniem. [ZK]

Carl Sagan Błękitna kropka - Człowiek i jego przyszłość w kosmosie Opis (Kategoria "Rozwój cywilizacji technologii")

Donald K. Yeomans Komety. Od starożytności do współczesności, w mitach, legendach i nauce Opis (Kategoria "Układ Słoneczny")

Andrzej S. Pilski Nieziemskie skarby. Poradnik poszukiwacza meteorytów Opis (Kategoria "Układ Słoneczny")

Początek strony  Spis treści strony

Witrynę utrzymuje "Grupa URANOS"
Komentarze, opinie: kontakt@uranos.org.pl
Ostatnie uaktualnienie: 6.IV.2004