Polacy w kosmosie
Zamieszczamy tu krótkie informacje o Polakach i osobach
i polskiego pochodzenia, którzy przebywali w kosmosie (lub byli
do lotu w kosmos przygotowywani). Oprocz współczesnych kosmonautów,
nie mogło na tej liście zabraknąć również Mistrza
Twardowskiego, którego legenda, obejmująca podróż na
Księżyc,
jest znana wszystkim Polakom, i najpewniej świadczy o starożytności
naszych ciągot do kosmosu...

URANOS
Spis treści
Biografie
PRZEWODNIK
POLSKA
Co robić
Publikacje
Nazwy
Badacze
Instytucje
Organizacje
Mirosław Hermaszewski (ur. 1941)
Absolwent Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie (1965), pilot polskiego lotnictwa wojskowego, absolwent Akademii Sztabu Generalnego (1971).
Pierwszy polski kosmonauta, 89 człowiek w kosmosie.
- 1976:
- Włączony do grupy kosmonautów "1976 Interkosmos 1",
razem z Zenonem Jankowskim.
- 1978:
- Lot kosmiczny w drugiej załodze międzynarodowej
programu Interkosmos, na statku Sojuz-30
(lot 1978-065A, kryptonim Kawkaz; statek obecnie
w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie)
pod dowództwem radzieckiego kosmonauty
Piotra
Iljicza Klimuka i na stacji kosmicznej
Salut-6 (połączonej ze statkiem
Sojuz-29),
na orbicie okołoziemskiej [perigeum 336 km,
apogeum 360 km],
z załogą jeszcze dwu kosmonautów radzieckich:
W.W.
Kowalionokiem i
A.S.
Iwanczenkowem. Łączny czas lotu:
7d 22h 2m.
- 27.VI:
- Start z kosmodromu Bajkonur.
- 28.VI:
- Połączenie statku Sojuz-30 ze stacją Salut-6 / Sojuz-29.
Pobyt na stacji przez ponad siedem dni, realizacja szeregu
eksperymentów medycznych i naukowo-technicznych (z których najważniejszy -
SYRENA-SPŁAW dotyczył krystalizacji stopu Hg-Cd-Te
w warunkach nieważkości).
- 5.VII:
- Odłączenie statku Sojuz-30 od stacji
Salut-6 / Sojuz-29 i lądowanie 300 km na zachód od Celinogradu
(Kazachstan).
Po locie, pilot polskiego lotnictwa wojskowego,
potem m.in. dyrektor szkoły lotniczej w Dęblinie
i członek Komitetu Obrony Kraju. Generał Wojska Polskiego.
Członek ASE
(The Association of Space Explorers) Executive Committee.
Zenon Jankowski (ur. 1937)
Absolwent Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Radomiu i Dęblinie (1960),
pilot polskiego lotnictwa wojskowego, absolwent Akademii Sztabu
Generalnego (1969).
- 1976:
- Włączony do grupy kosmonautów "1976 Interkosmos 1",
razem z Mirosławem Hermaszewskim.
- 1978:
- Członek załogi rezerwowej statku Sojuz-30
wraz z dowódcą załogi rezerwowej, radzieckim kosmonautą
W.N.
Kubasowem.
Konsultant Kierownika Lotu podczas lotu M. Hermaszewskiego i P.I.
Klimuka na statku Sojuz-30.
Nie przebywał w kosmosie. Po opuszczeniu grupy kosmonautów,
pilot polskiego lotnictwa wojskowego.
James A. [Jim] Pawelczyk (ur. 1960)
Amerykański neurofizjolog i astronauta pochodzenia polskiego
z Uniwersytetu Stanu Pensylwania
(Pennsylvania State University).
Uzyskał licencjaty (B.A.) z biologii i psychologii na
Uniwersytecie Rochester w Nowym Jorku (1982), stopień magistra
(M.Sc.) fizjologii na Uniwersytecie Stanu Pensylwania (1985)
i doktorat z biologii (Ph.D., spec. fizjologia)
na Uniwersytecie Północnego Teksasu (University of North Texas) (1989).
Współpracował z NASA od szeregu lat, głównie w dziedzinie
fizjologii w warunkach nieważkości.
- 1995:
- Właczony do grupy astronautów NASA.
- 1998:
- Lot kosmiczny w charakterze "astronauty-badacza"
("payload specjalist"), w składzie 7-osobowej załogi (pod dowództwem Ryszarda A. Searfossa)
na wahadłowcu
STS-90 Columbia (patrz też na stronę
misji STS-90 na witrynie Kennedy
Space Center).
Łączny czas lotu 15d 21h 51m.
- 17.IV:
- Start z Centrum Kosmicznego
im. Kennedy'ego (Kennedy
Space Center) na Przylądku Canaveral na Florydzie.
Jako jeden z dwu badaczy w misji laboratorium kosmicznego Neurolab,
współwykonuje 31 zaawansowanych eksperymentów naukowych
badajacych oddziaływanie nieważkości na układ nerwowy i na zachowanie
różnych zwierząt i ludzi.
- 3.V:
- Lądowanie w Centrum Kosmicznym im. Kennedy'ego.
Więcej informacji - w
oficjalnej
biografii na witrynie JSC NASA.
Choć nie mówi po polsku, podkreśla często swoje polskie pochodzenie.
Na lot w kosmos zabrał polską flagę narodową, ktorą nastepnie
przekazał na ręce Prezydenta RP podczas swojej
wizyty w Polsce, w dniu polskiego święta narodowego 3 maja 1999 r.
Pan [Mistrz] Twardowski (XVI w.)
Legendarny polski czarnoksiężnik (zwany "polskim Faustem"),
umiejscawiany w XVI w. za panowania króla
Zygmunta II Augusta (1520-1572),
dla którego, według legendy, wywołał ducha jego ukochanej zmarłej żony, Barbary
Radziwiłłówny (1520-1551).
Za pierwowzór postaci Twardowskiego niektórzy podają
Laurentiusa Dhura z Norymbergi, nadwornego wróżbity
na dworze królewskim na Wawelu w latach 1565-1573.
Według legendy, Twardowski zawarł pakt z diabłem, który w zamian
za zapisanie piekłu duszy obdarował go magicznymi mocami.
Twardowski długo nie chciał się wywiązać z warunków paktu,
lecz w końcu diabłu udało się go porwać podstępem z karczmy Rzym.
W trakcie lotu do piekieł Twardowski przypomniał sobie modlitwę
i zaczął ją odmawiać, co spowodowało upuszczenie go przez diabła
i upadek Twardowskiego na Księżyc,
gdzie pozostaje on po dziś dzień, wraz ze swoim wiernym towarzyszem -
pająkiem.
W ten sposób Twardowski stał się, metaforycznie, pierwszym
polskim astronautą, w dodatku zdobywcą
Księżyca...
Postać i legenda Twardowskiego stała się przedmiotem wielu opracowań
literackich, muzycznych, teatralnych i filmowych, w tym:
Witrynę utrzymuje "Grupa URANOS"
Komentarze, opinie:
kontakt@uranos.org.pl
Ostatnie uaktualnienie: 6.IV.2004