Polskie nazwy w kosmosie

Oddzielnym problemem są nazwy pochodzące od imion. Przypisane są one w katalogach różnym narodowościom, nieraz dość arbitralnie. Jeśli jednak któreś z nich jest bardzo popularne w Polsce, zamieszczamy je na naszej liście, zaznaczając oczywiście jego "oficjalną" atrybucję narodową lub pierwotne źródło nazwy (dla planetoid); jeśli taka atrybucja nie jest podana, oznacza to, ze odpowiednie katalogi przypisują to imię Polsce.

Ponadto katalog IAU dostepny na Internecie zawiera czasami w pisowni niektórych nazw i w objaśnieniach ich pochodzenia różnej wagi błędy, niejasności lub luki. Staraliśmy się je poprawić w miarę możliwości. Wszędzie tam, gdzie nasza wiedza i źródła nie pozwoliły na uzyskanie potrzebnej informacji lub wystarczającej pewności co do poprawności podanej informacji, opatrzyliśmy odpowiednie miejsca opisu ikonką . Będziemy wdzięczni za wszelkie uzupełnienia i korekty zamieszczonych na tej stronie informacji.

Jeśli idzie o nazewnictwo planetoid, ogromnej pomocy udzielił nam Luděk Vašta, za co jesteśmy mu bardzo wdzieczni. Jest on współtwórca witryny zawierającej informacje o planetoidach z nazwami związanymi z Czechami i Słowacją.
Objaśnienia nazw planetoid opierają sie w dużym stopniu na książce: Lutz D. Schmadel, Dictionary of Minor Planet Names, wyd. 4 z 1999 r., odesłania do której oznaczamy skrótem "DMPN". Skrot "ja" oznacza jednostkę astronomiczną odległości.

 URANOS  Spis treści  PRZEWODNIK  POLSKA
 Co robić  Publikacje  Badacze  Kosmonauci  Instytucje  Organizacje 

| A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | Ł | M | N |
| O | P | Q | R | S | Ś | T | U | V | W | X | Y | Z | Ż |

A

2519 Annagerman: planetoida pasa głównego [2.59 - 3.69 ja, 5.56 lat].

Anna German (1936-1982), polska piosenkarka i kompozytorka piosenek.

Armiński: krater na odwrotnej stronie Księżyca [16.4 S, 154.2 E, 26 km średn.].

Franciszek Armiński (1789-1848), polski astronom.

6043 Aurochs: planetoida pasa głównego [2.03 - 2.70 ja, 3.64 lat].

Aurochs (Bos primigenius, pol. tur), wymarły dziki przodek bydła domowego; ostatnie siedliska w Polsce (Puszcza Wiskicka i Jaktorowska), ostatni egzemplarz zabity w 1627 r. w Puszczy Jaktorowskiej (pomnik tura we wsi Jaktorów).

B

Baba-Jaga Chasma: wąwóz na Wenus [53.2 N, 49.5 E, 580 km dług.].

Baba-Jaga, postać wiedźmy z bajek i podań polskich i słowiańskich.

Badarzewska [Bądarzewska]: krater na Wenus [22.6 S, 137.2 E, 29.6 km średn.].

Tekla Bądarzewska-Baranowska (1834-1861), pianistka i kompozytorka polska.

16856 Banach: planetoida pasa głównego [2.04 - 2.83 ja, 3.8 lat].

Stefan Banach (1892-1945), jeden z najwybitniejszych matematyków polskich, współtwórca "Szkoły Lwowskiej" matematyki polskiej (analiza funkcjonalna, przestrzeń Banacha). Zob. też jego obszerną biografię po angielsku.

Banachiewicz: krater na widocznej stronie Księżyca [5.2 N, 80.1 E, 92 km średn.].

1286 Banachiewicza: planetoida pasa głównego [2.74 - 3.3 ja, 5.25 lat].

Tadeusz Banachiewicz (1882-1954), polski astronom (mechanika nieba, geodezja, obserwacje Słońca i gwiazd zaćmieniowych; wiceprezes IAU) i matematyk (rachunek krakowianowy).

17653 Bochner: planetoida pasa głównego [2.09 - 3.25 ja, 4.36 lat].

Salomon Bochner (1899-1982), matematyk polski pracujący głównie w USA (analiza harmoniczna, funkcja zeta).

1315 Bronislawa: planetoida pasa głównego [2.94 - 3.46 ja, 5.73 lat].

Błog. Bronisława (ok. 1200-1259), polska zakonnica z zakonu norbertanek, beatyfikowana w 1839 r.

C

Carpatus Montes [Góry Karpaty]: łańcuch górski na widocznej stronie Księżyca, ogranicza od południa basen Mare Imbrium (Morze Deszczów) [14.5 N. 24.4 W, 361 km dług.].

Carpatus, łacińska nazwa Karpat, łańcucha górskiego w środkowej Europie, częściowo w Polsce (na granicy południowo-zachodniej: woj. śląskie, małopolskie i podkarpackie).

Catena Dziewulski Dziewulski.

Ceraski [Tseraskiy]: krater na odwrotnej stronie Księżyca [49.0 S, 141.6 E, 56 km średn.].

807 Ceraskia: planetoida pasa głównego [2.83 - 3.21 ja, 5.24 lat].

Witold K. Ceraski (1849-1925), rosyjski astronom pochodzenia polskiego (fotometria i fotografia gwiazd).

Chopin: duży krater na Merkurym [65.1 S, 123.1 W, 129 km średn.].

3784 Chopin: planetoida pasa głównego [2.58 - 3.66 ja, 5.52 lat].

Fryderyk Chopin (1810-1849), pianista i kompozytor polski.

Cieszyńskie Tesinsko.

Ciołkowski Tsiolkowskiy.

Copernicus [Kopernik]: okazały krater na widocznej stronie Księżyca [9.7 N, 20.1 W, 107 km średn.].

Copernicus [Kopernik]: wielki krater na Marsie [50.0 S, 168.6 W, 292 km średn.].

1322 Coppernicus [Kopernik]: planetoida pasa głównego [1.86 - 2.99 ja, 3.77 lat].

OAO-3 Copernicus (1972-065A): amerykański satelita do obserwacji nieba w promieniach ultrafioletowych i rentgenowskich [orbita 713-724 km, 1972-1980].

Kopernik 500 (Interkosmos 9; 1973-022A): satelita radziecko-polski (w ramach programu Interkosmos) do badań promieniowania Słońca i jonosfery [orbita ok. 200-1550 km, 1973].

Mikołaj Kopernik (1473-1543), słynny astronom polski, twórca systemu heliocentrycznego, którego dzieło zapoczątkowało tzw. "przewrót kopernikański" w nauce.

Corpman: krater na Wenus [0.3 N, 151.8 E, 46 km średn.].

Katarzyna Elżbieta Corpman [Koopman] (1647-), druga żona Jana Heweliusza, pomagała mu w obserwacjach astronomicznych [ilustracja z "Machina coelestis", 1673 i jej fragment w powiekszeniu] i wydała już po jego śmierci jego największe dzieło "Prodromus astronomiae".

Cunitz: krater na Wenus [14.5 N, 350.9 E, 48.6 km średn.].

Maria Cunitz [Cunitia] (1610-1664), astronom i matematyk polski, tłumaczka i popularyzatorka dzieł Keplera.

Curie: duży krater na odwrotnej stronie Księżyca [22.9 S, 91.0 E, 151 km średn.], w pobliżu krateru Sklodowska.

Curie: duży krater na Marsie [29.2 N, 4.9 W, 98 km średn.], w pobliżu krateru Sklodowska.

7000 Curie: planetoida pasa głównego [1.82 - 3.11 ja, 3.87 lat].

Piotr [Pierre] Curie (1859-1906), fizyk francuski (nagroda Nobla 1903), mąż i współpracownik Marii Skłodowskiej-Curie [Sklodowska].
Planetoidę 7000 Curie nazwano na cześć obojga małżonków [wg DMPN].

Curie, Marie Sklodowska.

D

1419 Danzig: planetoida pasa głównego [1.95 - 2.63 ja, 3.47 lat].

Danzig, niemiecka nazwa Gdańska, dużego miasta portowego w Polsce nad Morzem Bałtyckim (stolicy woj. pomorskiego).

Dembowski: krater w centrum widocznej strony Księżyca [2.9 N, 7.2 E, 26 km średn.].

 349 Dembowska: planetoida pasa głównego [2.67 - 3.18 ja, 5 lat, 145 km średn.].

Herkules Dembowski (1815-1881) [1811/1812-1884], astronom polski (gwiazdy podwójne), pracujący we Włoszech.

2784 Domeyko: planetoida pasa głównego [1.85 - 2.63 ja, 3.36 lat].

Ignacy Domeyko [Domejko] (1802-1889), polski mineralog i geolog zamieszkały w Chile, wielce zasłużony dla rozwoju gospodarczego i kulturalnego Chile.

Dziewulski: krater na odwrotnej stronie Księżyca [21.2 N, 98.9 E, 63 km średn.].

Catena Dziewulski: łańcuch małych kraterów na odwrotnej stronie Księżyca [19 N, 100 E, 80 km dług.].

Władysław Dziewulski (1878-1962), astronom polski (astronomia gwiazdowa).

E

1421 Esperanto: planetoida pasa głównego [2.88 - 3.33 ja, 5.47 lat].

Esperanto, sztuczny język międzynarodowy stworzony w 1887 r. przez polskiego lekarza Ludwika Zamenhofa [Zamenhof].

G

Gadomski: krater na odwrotnej stronie Księżyca [36.4 N, 147.3 W, 65 km średn.].

Jan Gadomski (1889-1966), astronom polski (gwiazdy zaćmieniowe, koncepcja ekosfer gwiazd), popularyzator astronomii i kosmonautyki.

Gdańsk Danzig, Gedania.

764 Gedania: planetoida pasa głównego [2.84 - 3.54 ja, 5.70 lat].

Gedania, łacińska nazwa Gdańska, dużego miasta portowego w Polsce nad Morzem Bałtyckim (stolicy woj. pomorskiego).

Goeppert-Mayer: krater na Wenus [59.7 N, 26.8 E, 33 km średn.].

Maria Goeppert-Mayer (1906-1972), fizyk amerykański niemieckiego pochodzenia (teoria budowy jądra atomowego, nagroda Nobla z fizyki 1963), ur. w Katowicach (w katalogu IAU przypisana Polsce).

Graff: krater na widocznej stronie Księżyca [42.4 S, 88.6 W, 36 km średn.].

Graff: duży krater na Marsie [21.4 S, 206.0 W, 157 km średn.].

3202 Graff: planetoida pasa głównego [3.55 - 4.35 ja, 7.84 lat].

Kazimierz R. Graff (1878-1950), astronom polski (fotometria gwiazd), pracujący w Hamburgu i Wiedniu.
[Wg DMPN, źródłem nazwy planetoidy 3202 Graff jest imię badacza planetoid nazwiskiem Gareth (Graff) Vaughan Williams (ur. 1965).]

Grójec: krater na Marsie [21.6 S, 30.6 W, 37 km średn.].

Grójec, miasto powiatowe w Polsce niedaleko na południe od Warszawy (woj. mazowieckie), ośrodek sadownictwa.

H

699 Hela: planetoida ze skraju pasa głównego [1.55 - 3.68 ja, 4.23 lat].

949 Hel: planetoida pasa głównego [2.40 - 3.60 ja, 5.19 lat].

Hel [Hella, Hölle], germańska bogini śmierci i władczyni świata zmarłych (takze zwanego Hel [Nifflhel]); ale również:
Hel, niewielkie miasto portowe w Polsce, na końcu Półwyspu Helskiego, miejscowość rybacka i wypoczynkowa.
Hel (Półwysep Helski, Mierzeja Helska), półwysep na polskim wybrzeżu Morza Bałtyckiego (woj. pomorskie), odgradza od Bałtyku Zatokę Pucką.

Hevelius [Heweliusz]: duży krater na widocznej stronie Księżyca [2.2 N, 67.6 W, 115 km średn.].

Rimae Hevelius [Szczelina Heweliusza]: szczelina na widocznej stronie Księżyca (w pobliżu krateru Heweliusz) [1.0 N, 68.0 W, 182 km dług.].

5703 Hevelius [Heweliusz]: planetoida pasa głównego [2.13 - 3.03 ja, 4.15 lat].

Jan Heweliusz [Johannes Hevelius] (1611-1687), słynny astronom polski (budowa teleskopów, obserwacje komet i plam na Słońcu, pierwsza dokładna mapa Księżyca, atlas nieba).

I

365 Interkosmos: planetoida pasa głównego [2.25 - 2.84 ja, 4.06 lat].

Interkosmos, instytucja założona w Związku Radzieckim w 1966 r. (jako komitet Akademii Nauk ZSRR), zajmująca się międzynarodową współpracą w badaniach kosmosu (głównie krajów dawnego obozu sowieckiego, ale także Francji, Austrii, Indii i in.), również z udziałem Polski (m.in. lot M. Hermaszewskiego, satelita Kopernik 500).

J

Jadwiga: krater na Wenus [68.4 N, 91.0 E, 13 km średn.].

Jadwiga, polskie imię żeńskie; być może chodziło tu o Św. Jadwigę, królową polską (ok. 1374-1399), żonę Władysława Jagiełły, lub o Św. Jadwigę Śląską (1178/80-1243), żonę Henryka I Brodatego.

Janina: krater na Wenus [2.0 S, 135.7 E, 9.3 km średn.].

383 Janina: planetoida pasa głównego [2.61 - 3.67 ja, 5.56 lat].

Janina, polskie imię żeńskie. [Wg DMPN, pochodzenie nazwy planetoidy 383 Janina jest nieznane.]

4114 Jasnorzewska: planetoida pasa głównego [2.02 - 3.05 ja, 4.04 lat].

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska (1891-1945), polska poetka i dramatopisarka.

29447 Jerzyneyman: planetoida pasa głównego [2.25 - 2.59 ja, 3.77 lat].

Jerzy Spława-Neyman (1894-1981), matematyk polski, od 1938 r. w USA (statystyka matematyczna, weryfikacja hipotez).

Joliot-Curie: krater na Wenus [1.6 S, 62.4 E, 91 km średn.],.

Irène Joliot-Curie (1897-1956), fizyko-chemiczka francuska polskiego pochodzenia (nagroda Nobla 1935), córka Marii Skłodowskiej-Curie [Sklodowska].

6041 Juterkilian: planetoida pasa głównego [1.64 - 3.25 ja, 3.82 lat].

Klas Juter (ur. 1962), szwedzki architekt i fotograf i jego żona,
Danuta Kilian (ur. 1963), polska projektantka i artystka.

Jutrzenka Vallis: dolina na Wenus [27.0 N, 155.8 E, 970 km dług.].

Jutrzenka, dawna polska nazwa planety Wenus.

K

Kaczalski Katchalsky.

Kaho-Kozik-Lis Lis.

Karpaty Carpatus.

Kasper: krater na odwrotnej stronie Księżyca [8.3 N, 122.1 E, 12 km średn.].

Kasper [Kacper], polskie imię męskie (według katalogu IAU).

Katchalsky [Kaczalski]: krater na odwrotnej stronie Księżyca [5.9 N, 116.1 E, 32 km średn.].

Aharon Katzir-Katchalsky (1914-1972), izraelski biochemik i biofizyk (termodynamika membran biologicznych) pochodzenia polskiego (ur. w Łodzi; w Izraelu od 1925).

Kepinski [Kępiński]: krater na odwrotnej stronie Księżyca [28.8 N, 126.6 E, 31 km średn.].

Felicjan Kępiński (1885-1966), astronom polski (mechanika nieba).

Kilian Juterkilian.

Konopnicka: krater na Wenus [14.5 N, 166.6 E, 20 km średn.].

Maria Konopnicka (1842-1910), polska pisarka i publicystka (poezje, opowiadania, literatura dla dzieci).

Kopernik Copernicus.

2163 Korczak: planetoida pasa głównego [2.54 - 3.74 ja, 5.56 lat].

Janusz Korczak [Henryk Goldszmit] (1878[79]-1942), polski lekarz, pisarz i pedagog pochodzenia żydowskiego, zamordowany w niemieckim obozie zagłady w Treblince wraz z grupą ok. 200 dzieci, swoich wychowanków.

Kovalskij [Kowalski]: krater na odwrotnej stronie Księżyca [21.9 S, 101.0 E, 49 km średn.].

Kovalsky [Kowalski]: wielki krater na Marsie [30.0 S, 141.4 W, 299 km średn.].

Marian Kowalski (1821-1884), astronom polski (mechanika nieba), pracował w Rosji (Uniwersytet w Kazaniu).

Krynica: krater na planetoidzie pasa głównego 951 Gaspra [1.83 - 2.59 ja, 3.28 lat, 19 x 12 km średn.].

Krynica, miasto uzdrowiskowe w Beskidzie Sądeckim (woj. małopolskie).

26205 Kuratowski: planetoida pasa głównego [2.18 - 2.95 ja, 4.10 lat].

Kazimierz Kuratowski (1896-1980), polski matematyk (teoria mnogości, topologia), wiceprezes Międzynarodowej Unii Matematycznej.

7789 Kwiatkowski: planetoida pasa głównego [1.92 - 2.67 ja, 3.48 lat].

Tomasz Kwiatkowski (ur. 1965), współczesny astronom polski, badacz planetoid, doktor astrofizyki w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

L

Lada Terra [Ziemia Łada]: duży obszar wyżynny na Wenus [62.5 S, 20.0 E, 8615 km średn.].

Łada, słowiańska bogini miłości (wg Jana Długosza; obecnie uznawana za błędną interpretację okrzyku "O łado!" wznoszonego podczas tańców na święto Kupały).

Landowska: krater na Wenus [84.6 N, 74.3 E, 33 km średn.].

Wanda Landowska (1877-1959), klawesynistka, pianistka i kompozytorka polska.

3836 Lem: planetoida pasa głównego [1.91 - 2.56 ja, 3.35 lat].

Stanisław Lem (ur. 1921), światowej sławy polski pisarz i filozof (fantastyka naukowa, rozprawy i eseje), współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Astronautycznego.

Likho Tesserae [Terasa Licho]: duży spękany obszar na Wenus [40.0 N, 134.0 E, 1200 km średn.].

Licho, w mitologii słowiańskiej - duszek złego losu i pecha.

Kaho-Kozik-Lis [C/1936 O1]: kometa.

Władysław Lis (-), polski astronom-amator, współodkrywca tej komety.

2577 Litva: planetoida pasa głównego [1.64 - 2.16 ja, 2.63 lat].

Litwa, kraj nad Morzem Bałtyckim, graniczący z Polską od północnego wschodu; w dawnych wiekach wchodził w skład wspólnego królestwa Polski i Litwy.

Lubieniecki [w katalogu IAU: Lubiniezky]: krater na widocznej stronie Księżyca [17.8 S, 23.8 W, 43 km średn.].

Stanisław Lubieniecki (1623-1675), polski astronom, także historyk reformacji i pisarz; od 1661 w Hamburgu.

Lublin: krater [55.3 N, 156.8 W, 6.5 km średn.] na planetoidzie pasa głównego 253 Mathilde [1.94 - 3.35 ja, 4.3 lat, 66 x 47 km średn.].

Lublin, duże miasto na wschodzie Polski (stolica woj. lubelskiego); użyte jako nazwa ze względu na Lubelskie Zagłębie Węglowe - obiekty na tej czarnej jak węgiel planetoidzie (chondryt węglisty) nosza nazwy związane z węglem.

27114 Lukasiewicz: planetoida pasa głównego [2.74 - 3.71 ja, 5.79 lat].

Jan Łukasiewicz (1878-1956), polski filozof, logik i matematyk (rachunek prawdopodobieństwa, logiki wielowartościowe; twórca beznawiasowej "notacji polskiej" wyrażeń, stosowanej powszechnie w translatorach języków programowania komputerów) [wg DMPN].

Ignacy Łukasiewicz (1822-1882), polski farmaceuta, wynalazca lampy naftowej i pionier przemysłu naftowego w Europie.

Ł

Łada Lada.

Łukasiewicz Lukasiewicz.

M

Marie Curie Sklodowska.

Marzyana Corona: utwór w kształcie korony na Wenus [53 S, 67.5 E, 550 km średn.].

Marcjana, według katalogu IAU bogini urodzaju i płodności u Słowian zachodnich.

27975 Mazurkiewicz: planetoida pasa głównego [2.25 - 2.59 ja, 3.77 lat].

Stefan Mazurkiewicz (1888-1945), polski matematyk (teoria prawdopodobieństwa, topologia), współtwórca polskiej szkoły matematycznej.

7747 Michałowski: planetoida pasa głównego [1.66 - 2.92 ja, 3.47 lat].

Tadeusz Michałowski (ur. 1954), współczesny astronom polski, twórca metody obliczania parametrów fizycznych planetoid z krzywych zmian jasności, profesor i kierownik grupy obserwacji planetoid w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Michelson: duży krater na odwrotnej stronie Księżyca [7.2 N, 120.7 W, 123 km średn.].

Albert A. Michelson (1852-1931), amerykański fizyk (optyka, metrologia, astrofizyka, nagroda Nobla z fizyki 1907), pochodzenia polskiego (ur. w Strzelnie k. Inowrocławia; w katalogu IAU przypisany Niemcom).

Mickiewicz: duży krater na Merkurym [23.6 N, 103.1 W, 100 km średn.].

5889 Mickiewicz: planetoida pasa głównego [2.56 - 3.53 ja, 5.31 lat].

Adam Mickiewicz (1798-1855), wielki polski poeta, dramaturg i publicysta okresu romantyzmu, jeden z "Trzech Wieszczów" (epopeja narodowa Pan Tadeusz).

Monika: krater na Wenus [72.3 N, 122.4 E, 25.5 km średn.].

Monika, imię żeńskie (popularne także w Polsce, w katalogu IAU przypisane Niemcom).

Montes Carpatus Carpatus.

N

Nalkowska [Nałkowska]: krater na Wenus [28.1 N, 290 E, 22 km średn.].

Zofia Nałkowska (1884-1954), polska pisarka (powieści, sztuki teatralne).

Neyman Jerzyneyman.

44 Nysa: planetoida pasa głównego [2.07 - 2.78 ja, 3.78 lat, ok. 80 km średn.].

Nysa, wg mitologii greckiej, miejscowość (różnie umiejscawiana), zamieszkała przez nimfy (zwane Nyseidami), które wychowały Dionizosa; także jedna z tych nimf; ale również:
Nysa, spore miasto powiatowe na południu Polski (woj. opolskie), nad Nysą Kłodzką;
Nysa Kłodzka, rzeka (lewy dopływ Odry), na południu Polski (woj. dolnośląskie i opolskie);
Nysa Łużycka, rzeka (lewy dopływ Odry), w Czechach i południowo-zachodniej Polsce, wzdłuż granicy z Niemcami (woj. dolnośląskie i lubuskie);
Nysa Szalona, rzeka (dopływ Kaczawy), w południowo-zachodniej Polsce, (woj. dolnośląskie).

O

Olesnicka [Oleśnicka]: krater na Wenus [18.3 N, 210.9 E, 33 km średn.].

Zofia Oleśnicka (XVI w.), poetka polska.

Orkisz [C/1925 G1]: kometa.

Lucjan Orkisz (-), astronom polski, odkrywca tej komety.

P

11755 Paczynski: planetoida pasa głównego [2.01 - 2.72 ja, 3.68 lat].

Bohdan Paczyński (ur. 1940), swiatowej sławy współczesny astrofizyk polski pracujący w USA od 1982 r. (błyski gamma, soczewkowanie grawitacyjne).

Pawlikowska-Jasnorzewska Jasnorzewska.

Peltier-Wilk Wilk.

21059 Penderecki: planetoida pasa głównego [2.77 - 3.16 ja, 5.11 lat].

Krzysztof Penderecki (ur. 1933), swiatowej sławy współczesny kompozytor i dyrygent polski.

4250 Perun: planetoida pasa głównego [2.81 - 3.53 ja, 5.63 lat].

Perun, najwyższy ogólno-słowiański bóg piorunów, błyskawic i grzmotów.

Poczobutt [Poczobut]: duży krater na odwrotnej stronie Księżyca [57.1 N, 98.8 W, 195 km średn.].

Marcin Poczobut-Odlanicki (1728-1810), polski astronom (obserwacje Merkurego) i działacz oświatowy.

Podaga Tholus: kopulasta góra na Wenus [56.3 S, 2 E, 40 km średn.].

Podaga [Podagra], według katalogu IAU, słowiańska bogini pogody.

1112 Polonia: planetoida pasa głównego [2.71 - 3.33 ja, 5.25 lat].

Polonia, łacińska nazwa Polski.

Polska Polonia.

1572 Posnania: planetoida pasa głównego [2.45 - 3.76 ja, 5.46 lat] (odkryta w 1949 r. przez polskich astronomów Dobrzyckiego i Kwieka z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu).

Posnania, łacińska nazwa Poznania, dużego miasta na zachodzie Polski (stolicy woj. wielkopolskiego); ważnego ośrodka naukowego i przemysłowego.

Poznań Posnania.

Pulawy [Puławy]: krater na Marsie [36.6 S, 76.7 W, 51 km średn.].

Puławy, miasto powiatowe w Polsce (woj. lubelskie); historyczna siedziba rodu Czartoryskich, ośrodek przemysłowy i naukowy.

Punsk [Puńsk]: krater na Marsie [20.7 N, 41.2 W, 10 km średn.].

Puńsk, miejscowość i gmina w Polsce przy granicy z Litwą (woj. podlaskie), ośrodek kulturalny Litwinów polskich.

R

2581 Radegast: planetoida pasa głównego [2.02 - 2.46 ja, 3.34 lat].

Radegast [Radogost, Radygast, Redigast], naczelne bóstwo słowiańskiego (wieleckiego) plemienia Redarów, bóg Słońca, ognia i płodów rolnych, utożsamiany z ogólnosłowiańskim Swarożycem.

Rimae Hevelius Hevelius.

Rudnicki [C/1966 T1]: kometa jednopojawieniowa.

Konrad Rudnicki (ur. ), współczesny astronom polski, profesor w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, odkrywca tej komety.

Rusalka Planitia [Równina Rusałki]: równinny obszar na Wenus [9.8 N, 170.1 E, 3655 km średn.].

Rusałka, postać nimfy w mitologii wschodniosłowiańskiej (w katalogu IAU przypisana Rosji).

Rypin: krater na Marsie [1.3 S, 41.0 W, 18 km średn.].

Rypin, miasto powiatowe w Polsce (ziemia dobrzyńska, woj. kujawsko-pomorskie).

S

Scutum (Sobiescianum)Sobieskiego (Tarcza).

2225 Serkowski: planetoida pasa głównego [2.75 - 2.95 ja, 4.82 lat].

Krzysztof M. Serkowski (1930-1981), astronom polski pracujący od lat 60-tych w Stanach Zjednoczonych, konstruktor aparatury obserwacyjnej (m.in. do wykrywania planet wokół innych gwiazd).

Sierpinski [Sierpiński]: krater na odwrotnej stronie Księżyca [27.2 S, 154.5 E, 69 km średn.].

Wacław Sierpiński (1882-1969), polski matematyk (teoria liczb, teoria mnogości).

257 Silesia: planetoida pasa głównego [2.74 - 3.50 ja, 5.51 lat].

Silesia, łacińska nazwa Śląska, południowo-zachodniej dzielnicy współczesnej Polski (woj. śląskie, opolskie i dolnośląskie).

2042 Sitarski: planetoida pasa głównego [2.34 - 3.17 ja, 4.57 lat].

Grzegorz Sitarski (ur. 1932), współczesny astronom polski, profesor w Centrum Badan Kosmicznych PAN w Warszawie (mechanika ruchu komet i planetoid).

Siwa Zywie.

Sklodowska [Skłodowska]: duży krater na odwrotnej stronie Księżyca [18.2 S, 95.5 E, 127 km średn.].

Sklodowska [Skłodowska]: duży krater na Marsie [33.8 N, 2.8 W, 116 km średn.].

Marie Curie: pojazd terenowy planowany do wysłania na Marsa w misji "Mars Surveyor 2001" (misja została skasowana przed startem)

Maria Skłodowska-Curie (1867-1934), słynna polska uczona, od 1891 zamieszkała we Francji (badania pierwiastków promieniotwórczych, odkrycie polonu i radu, nagrody Nobla z fizyki 1903 i chemii 1911).

Smoluchowski: krater na odwrotnej stronie Księżyca [60.3 N, 96.8 W, 83 km średn.].

4530 Smoluchowski: planetoida pasa głównego [2.84 - 3.41 ja, 5.52 lat].

Marian Smoluchowski (1872-1917), polski fizyk (termodynamika, kinetyczna teoria płynów; wyjaśnił mechanizm ruchów Browna).

Sniadecki [Śniadecki]: krater na odwrotnej stronie Księżyca [22.5 S, 168.9 W, 43 km średn.].

1262 Sniadeckia: planetoida pasa głównego [2.97 - 3.04 ja, 5.21 lat].

Jan Śniadecki (1756-1830), polski astronom, matematyk i filozof, brat Jędrzeja.
[Także Jędrzej Śniadecki (1768-1838), polski lekarz i chemik (odkrycie rutenu; polskie słownictwo chemiczne), brat Jana.]

Tarcza Sobieskiego [Scutum Sobiescianum], od 1922 r. Tarcza [Scutum]: gwiazdozbiór na południowej półkuli nieba, w pobliżu ekliptyki, pomiedzy gwiazdozbiorami Orła, Strzelca i Węża [RA: 18h22m - 18h58m, D: -16° - -4°] (wprowadzony na mapy nieba przez Jana Heweliusza, w atlasie nieba Firmamentum Sobiescianum sive Uranographia, wydanym pośmiertnie w 1690 r.).

Jan III Sobieski (1629-1696), król polski od 1674, zwycięzca nad Turkami w bitwie pod Wiedniem (1683).

Spława-Neyman Jerzyneyman.

Stefania: krater na Wenus [51.3 N, 333.3 E, 12 km średn.].

Stefania, imię żeńskie (popularne także w Polsce, w katalogu IAU przypisane Rumunii).

Sternfeld: krater na odwrotnej stronie Księżyca [19.6 S, 141.2 W, 100 km średn.].

Ary J. Szternfeld (1905-1980), polsko-radziecki inżynier mechanik i pionier kosmonautyki (1924-1932 studia we Francji, od 1935 w Związku Radzieckim; trajektorie statków kosmicznych, teoria rakiet wielostopniowych i przelotu przez atmosfere).

9973 Szpilman: planetoida pasa głównego [2.10 - 2.96 ja, 4.03 lat].

Władysław Szpilman (1911-2000), polski pianista i kompozytor pochodzenia żydowskiego, autor popularnych pamiętników pt. Robinson warszawski o życiu w okupowanej Warszawie w czasie II Wojny Światowej, bohater filmu Romana Polańskiego Pianista.

12259 Szukalski: planetoida pasa głównego [1.84 - 2.55 ja, 3.25 lat].

Karol Albert Szukalski (1945-2000), urodzony w Polsce rzeźbiarz żyjący w Belgii [wg DMPN].

Stanisław Szukalski (1893-1987), polski rzeźbiarz i architekt, od lat 30-tych XX w. zamieszkaly w USA.

Svarog Patera [Swaróg]: krater wulkaniczny na Io, księżycu Jowisza [48.3 S, 267.5 W, 70 km średn.].

Swaróg, słowiański bóg słońca, nieba, ognia i kowalstwa, patron czynności agrarnych (w katalogu IAU przypisany Rosji).

Ś

Śląsk Silesia.

Śniadecki Sniadecki.

T

Tarcza Sobieskiego (Tarcza).

1989 Tatry: planetoida pasa głównego [2.17 - 2.53 ja, 3.61 lat].

Tatry, łańcuch górski, część Karpat zachodnich, na granicy Polski i Słowacji (woj. małopolskie).

8446 Tazieff: planetoida pasa głównego [1.95 - 2.90 ja, 3.78 lat].

Haroun Tazieff (1914-1998), urodzony w Polsce belgijsko-francuski geolog i wulkanolog, autor wielu popularnych książek i filmów o wulkanach, doradca rządu francuskiego do spraw katastrof naturalnych.

Teresa: krater na Wenus 42.5 S, 10 E, 14.8 km średn.].

Teresa, imię żeńskie (popularne także w Polsce, w katalogu IAU przypisane Grecji).

38674 Tesinsko [Těšínsko]: planetoida pasa głównego [1.74 - 2.76 ja, 3.37 lat].

Cieszyńskie (czes. "Těšínsko"), inaczej Śląsk Cieszyński, region na Śląsku, na granicy polsko-czeskiej, wokół miasta Cieszyn.

Titus [Tytus]: kamień w pobliżu miejsca lądowania sondy Mars Pathfinder na Marsie.

Tytus, imię tytułowego bohatera popularnego polskiego komiksu Tytus, Romek i A'Tomek autorstwa Henryka Jerzego Chmielewskiego (zwanego "Papcio Chmiel").

Toklas: krater na Wenus [0.7 N, 273.1 E, 17.5 km średn.].

Alicja Toklas (1877-1967) amerykańska opiekunka artystów i pisarka polskiego pochodzenia, przyjaciółka i współpracownica Gertrudy Stein.

2522 Triglav: planetoida pasa głównego [2.85 - 3.18 ja, 5.24 lat].

Triglav [Trzygłów, Trygław], zachodnio-słowiańskie bóstwo czczone w Szczecinie, Brennie i na wyspie Wolin, identyfikowane z ogólnosłowiańskim Swarożycem lub Welesem.

Tseraskiy Ceraski.

Tsiolkovskiy [Ciołkowski]: duży krater na odwrotnej stronie Księżyca [21.2 S, 128.9 E, 185 km średn.].

1590 Tsiolkovskaja: planetoida pasa głównego [1.88 - 2.58 ja, 3.33 lat].

Konstanty E. Ciołkowski (1857-1935), rosyjski wynalazca i wizjoner pochodzenia polskiego (syn polskiego zesłańca w głąb Rosji), twórca podstaw kosmonautyki i teorii napędu rakietowego.

Tytus Titus.

V

1263 Varsavia: planetoida pasa głównego [2.16 - 3.17 ja, 4.36 lat].

Varsavia, łacińska nazwa Warszawy, stolicy Polski (i stolicy woj. mazowieckiego).

Vedma Dorsa [Grzbiet Wiedźmy]: grzbiet górski na Wenus [49.8 N, 170.5 E, 3345 km dług.].

Wiedźma, postać czarownicy z bajek i podań polskich i słowiańskich (w katalogu IAU przypisana Słowianom wschodnim).

3072 Vilnius: planetoida pasa głównego [1.84 - 2.64 ja, 3.35 lat].

Vilnius, litewska nazwa Wilna, stolicy Litwy, w dawnych wiekach w ramach wspólnego królestwa Polski i Litwy, w Polsce także w okresie międzywojennym.

Vistula Valles [Dolina Wisła]: dolina na Marsie [14.2 N, 52.1 W, 190 km dług.].

Vistula, łacińska nazwa Wisły, głównej rzeki polskiej, przepływającej przez całą Polskę od Karpat do Morza Bałtyckiego.

Vitello [Witelo]: krater na widocznej stronie Księżyca [30.4 S, 37.5 W, 42 km średn.].

Erazm Witelo [Vitelo, Witelon] (ok. 1230 - ok. 1280), średniowieczny polski przyrodnik (traktat "Perspectiva" [znany jako "Optyka"]), matematyk i filozof, zamieszkały na Dolnym Śląsku.

W

Wanda: krater na Wenus [71.3 N, 323.1 E, 22 km średn.].
1057 Wanda: planetoida pasa głównego [2.17 - 3.61 ja, 4.91 lat].

Wanda, polskie imię żeńskie; imię legendarnej krakowskiej księżniczki Wandy, córki i następczyni króla Kraka, która według legendy nie zgodziła się na małżeństwo z niemieckim księciem Rytygierem [Rodrygiem] i rzuciła się do Wisły, by uniknąć wojny polsko-niemieckiej.
[Jeśli idzie o planetoidę 1057 Wanda, DMPN podaje oprócz powyższego także pochodzenie nazwy od imienia Wandy Wasilewskiej (1905-1964), polsko-radzieckiej działaczki politycznej i publicystki.]

Warszawa Varsavia.

1352 Wawel: planetoida pasa głównego [2.60 - 2.96 ja, 4.63 lat].

Wawel, wzgórze i zamek z katedrą w Krakowie (stolicy woj. małopolskiego), dawna siedziba królów Polski, obecnie także miejsce pochówku szczególnie zasłużonych Polaków.

Wiedźma Vedma.

Peltier-Wilk [C/1925 V1]: kometa.

Wilk 1 [C/1925 Y1]: kometa.

Wilk 2 [C/1930 F1]: kometa.

Wilk 3 [D/1937 D1]: kometa okresowa [187 lat].

Antoni Wilk (-), astronom polski, odkrywca lub współodkrywca tych komet.

Wilno Vilnius.

Wisła Vistula.

2256 Wisniewski: planetoida pasa głównego [2.56 - 3.63 ja, 5.45 lat].

Wiesław Z. Wiśniewski (1931-1994), astronom polski pracujący w Stanach Zjednoczonych (badania komet i planetoid).

Witelo, Witelon Vitello.

690 Wratislavia: planetoida pasa głównego [2.55 - 3.73 ja, 5.57 lat].

Wratislavia, jedna z wersji łacińskiej nazwy Wrocławia, dużego miasta na Dolnym Śląsku (stolica woj. dolnośląskiego), ośrodka naukowego i przemysłowego.

Wrocław Wratislavia.

Wróblewski: krater na odwrotnej stronie Księżyca [24.0 S, 152.8 E, 21 km średn.].

Zygmunt F. Wróblewski (1845-1888), fizyk polski (fizyka niskich temperatur: pierwszy skroplił powietrze).

Z

1462 Zamenhof: planetoida pasa głównego [2.81 - 3.48 ja, 5.58 lat].

Ludwik Zamenhof (1859-1917), polski lekarz, twórca sztucznego międzynarodowego języka Esperanto.

Zewana Chasma: wąwóz na Wenus [9.0 N, 212 E, 900 km dług.].

Zewana, według katalogu IAU, polsko-słowiańska bogini myśliwstwa.

Zhivana Corona: utwór w kształcie korony na Wenus [13 N, 287.5 E, 180 km średn.].

Zhivana [Żiwana, Żywana], według katalogu IAU, bogini życia u Słowian wschodnich.

Zosia: krater na Wenus [18.9 S, 109.2 E, 10.5 km średn.].

Zosia, polskie imię żeńskie (być może chodziło tu o bohaterkę poematu Adama Mickiewicza Pan Tadeusz).

Zywie Corona [Korona Żywie]: utwór w kształcie korony na Wenus [38.6S , 291.2 E, 200 km średn.].

Żywie [Żiwa, Siwa], bogini życia u Słowian połabskich (wedle przekazu Jana Długosza; w katalogu IAU przypisana Polsce).

Ż

Żiwa Zywie.

Żiwana Zhivana.

Żywana Zhivana.

Żywie Zywie.

Początek strony  Spis treści strony

Witrynę utrzymuje "Grupa URANOS"
Komentarze, opinie: kontakt@uranos.org.pl
Ostatnie uaktualnienie: 31.V.2004